Claude'un yeni en güçlü modeli 9 Haziran'da çıktı. 3 gün sonra ABD hükümeti erişimi durdurdu. 1 Temmuz'da geri döndü. Bu rehber sıfırdan anlatıyor: Fable 5 nedir, nasıl erişirsin, onunla nasıl konuşursun. Sonunda kopyala-yapıştır 10 prompt var.
Kısaca özet: Anthropic yeni bir model çıkardı, adı Claude Fable 5. Kendi açıklamalarına göre bugüne kadar genel kullanıma açtıkları en güçlü model. O kadar güçlü ki bir güvenlik bulgusu yüzünden ABD hükümeti 19 gün boyunca erişimi durdurdu. Şimdi geri döndü ve 12 Temmuz'a kadar ücretli Claude planlarında deneyebilirsin. Yani bu rehberi tam zamanında okuyorsun.
Claude'un içinde birden fazla model var. Fable 5 bu merdivenin yeni zirvesi. Önce merdiveni gör, sonra Fable'ın nerede durduğunu anlarsın.
| Model | Ne için |
|---|---|
| Haiku | En hızlısı ve en ucuzu. Basit, tekrar eden işler. |
| Sonnet | Günlük denge. Çoğu iş için fazlasıyla yeterli. |
| Opus | Zor işler. Derin analiz, ciddi kod, uzun düşünme. |
| Fable 5 | Yeni zirve. En uzun, en karmaşık, kendi başına bitmesi gereken işler. |
Bu kısım rehber için şart değil ama bilmek iyi. Çünkü bir modelin hükümet kararıyla durdurulması daha önce olmamış bir şeydi.
| Tarih | Ne oldu |
|---|---|
| 9 Haziran | Fable 5 çıktı. Ücretli planlara dahil edildi, herkes denemeye başladı. |
| 12 Haziran | ABD hükümeti ulusal güvenlik gerekçesiyle erişimi durdurdu. Sebep: Amazon araştırmacıları modelin güvenlik korumalarını aşmanın bir yolunu bulmuştu (jailbreak, yani güvenlik kilidini kırma). |
| 30 Haziran | Anthropic korumaları güçlendirdi, hükümet kontrolleri kaldırdı. |
| 1 Temmuz | Fable 5 dünya çapında geri döndü (toplam 19 gün kapalıydı). |
| 12 Temmuz | Planlara dahil deneme penceresinin son günü (7 Temmuz yerine buraya uzatıldı). Sonrası kullandıkça öde. |
Kod bilmene gerek yok. Ücretli bir Claude planın varsa (Pro ve üstü) iki tıkla açıyorsun.
Anthropic'in kendi rehberindeki en çarpıcı cümle şu: eski modeller için yazılmış detaylı promptlar Fable 5'te kaliteyi düşürebiliyor. Yıllardır öğrendiğin bazı alışkanlıklar artık ters çalışıyor.
Ne istediğin kadar, neden istediğini de söyle. Niyeti bilirse işi doğru bağlama oturtur, kafadan tahmin etmez. Kim için, ne amaçla, çıktı nerede kullanılacak: bir cümle yeter.
Ne yapacağı kadar ne yapmayacağını da söyle. Neye dokunmasın, nerede durup sana sorsun: açıkça yaz. Güçlü model, istenmeyeni de hızlı yapar.
Fable sonsuza kadar plan yapabilir. "Harekete geçecek kadar bilgin olunca geç, verdiğim kararı tekrar tartışma" de. Gücü işe göre ayarla (effort: çoğu iş high, en zorlar xhigh, rutin low) ve her işe değil, en zor işlerine sakla.
"Bitti" demesi yetmez. Bitti diyorsa neye dayanarak dediğini göstersin. Bu tek kural, uydurma raporları büyük ölçüde kapatıyor.
Fable 5'e "düşünce sürecini adım adım göster" deme, özellikle sabit bir kural olarak. Bu talimat güvenlik filtresini tetikleyip işini sessizce daha alt bir modele (Opus) devredebiliyor. Sonuca odaklan, iç sürece değil.
Ters gelebilir ama Fable o kadar zeki ki, kısa bir talimat uzun uzun kural saymak kadar iyi yönlendiriyor. "Kural 1, kural 2, kural 3" listesi yerine tek cümlede özünü ver. Neden'i vermek başka, her şeyi şişirmek başka.
Hepsi yukarıdaki 6 alışkanlıkla yazıldı: hedef, niyet, sınır, kanıt, harekete geçir, az söyle. Köşeli parantezleri kendi bilgilerinle doldur. Kaynaklar: Anthropic'in resmi rehberi ve toplulukta işe yaradığı görülen kalıplar.
En basit ama en etkili kalıp. Ne istediğini değil, neden istediğini de söylüyorsun. Anthropic'in resmi rehberindeki şablonun Türkçesi.
Her iş. Bunu alışkanlık yaparsan diğer her promptun kalitesi artar.
Anthropic'in tavsiyesi aynen şu: zorluk aralığının en tepesinden başla. Fable 5'i kolay işlerde denersen farkını göremezsin.
Aylardır ertelediğin, "bunu yapay zekâ yapamaz" dediğin iş her neyse, o.
Yapay zekâların kötü huyu: sana hak vermeye meyilliler. Bu prompt onaylamayı yasaklıyor ve planını çökertmesini istiyor.
Para, iş, taşınma, işten ayrılma. Geri dönüşü zor her karar.
Pre-mortem, yani ölüm sonrası incelemenin öncesi: plan daha uygulanmadan, 30 gün sonra nelerin batmış olacağını tahmin ettiriyorsun.
Yeni proje, lansman, içerik planı, alışkanlık sistemi. Başlamadan önce.
Fable 5'in ana gücü uzun süre kendi başına çalışmak. Bu talimat, "şunu yapayım mı?" diye sorup durmasını engelliyor ve işi bitirmesini sağlıyor.
Uzun, çok adımlı işler. Özellikle Claude Code ve Cowork'te.
Anthropic kendi testlerinde bu talimatın uydurma ilerleme raporlarını neredeyse sıfırladığını söylüyor. Resmi rehberdeki bölümün Türkçesi.
Uzun işler. Özellikle "bitti" deyip bitirmemesinden şüphelendiğin her durum.
Fable 5 bazen istenmeyen işler de yapıyor: kimse istememişken bir şeyi düzeltmek, mail taslağı yazmak gibi. Bu kural "anlatmak" ile "yap demek" arasına çizgi çekiyor.
Bir sorunu tartışmak istediğin ama henüz müdahale istemediğin her durum.
Fable 5, geçmiş çalışmalardan ders çıkarıp bunlara başvurabildiğinde belirgin şekilde daha iyi çalışıyor. Bu prompt o hafızayı kurduruyor.
Claude'la düzenli çalışan herkes. claude.ai'de hafıza özelliğiyle, Claude Code'da bir notlar dosyasıyla çalışır.
Fable 5 milyonlarca kelimelik bağlamı aynı anda tutabiliyor. Özet istemek bu gücü ziyan etmek. Asıl güçlü olduğu yer: belgeler arası çelişkileri bulmak.
Sözleşmeler, teklifler, raporlar, uzun yazışmalar. Birden fazla belge olan her iş.
Bu rehberin ana fikrini eyleme çeviriyor: eski, adım adım tarif eden promptlarını Fable 5 mantığına çevirtiyorsun. Modelin kendisine.
Kayıtlı promptların, şablonların, sürekli kullandığın kalıpların varsa hepsi.
Fable 5'in asıl sahnesi burası: uzun otonom koşular. Üç kısa not.
Fable 5'te ana kontrol effort (çaba) seviyesi. Anthropic'in önerisi: çoğu iş için high, en kritik işler için xhigh, rutin işler için medium ya da low. İlginç olan şu: Fable 5'in düşük efforu bile önceki modellerin en yükseğinden sık sık daha iyi sonuç veriyor.
Uzun bir işte Fable 5'e kendi işini aralıklarla kontrol ettir: "Çalışırken belirli aralıklarla kendi işini spesifikasyona karşı doğrula, doğrulama için ayrı bir alt ajan kullan." Anthropic'e göre taze bağlamla çalışan doğrulayıcı alt ajanlar, modelin kendi kendini eleştirmesinden daha iyi sonuç veriyor.
Önceki modeller için yazdığın kuralcı talimatlar Fable 5'te kaliteyi düşürebilir. Resmi rehberin tavsiyesi: eski talimatları gözden geçir, modelin kendi varsayılan davranışı daha iyiyse talimatı sil. Yukarıdaki 10 numaralı prompt bu iş için de kullanılır.
Fable 5, Claude'un yeni en güçlü modeli. Uzun ve karmaşık işleri kendi başına bitirmek için tasarlandı.
9 Haziran'da çıktı, 12 Haziran'da ABD hükümeti durdurdu, 1 Temmuz'da geri döndü (19 gün kapalıydı). 12 Temmuz'a kadar ücretli planlarda haftalık hakkının yarısına kadar dahil; sonrası kullandıkça öde.
Erişim: claude.ai'de model seçiciden Fable 5'i seç. Ücretsiz planda yok.
Kullanım hakkını Opus'tan hızlı tüketiyor. Her işe değil, en zor işlerine sakla.
Eski prompt alışkanlıkları artık ters çalışabiliyor. Yeni kural: yolu değil hedefi tarif et. Altı alışkanlık: neden'i söyle, sınır çiz, yeterince olunca harekete geçir, kanıt iste, muhakemeni gösterme de, az söyle.
"Düşünce sürecini göster" deme; güvenlik filtresi tetiklenip iş sessizce Opus'a düşebilir.
10 promptun hepsi kopyala-yapıştır hazır. Bir tanesiyle başla: en zor işini ver (02) ya da karar stres-testi (03).
Fable 5'i denemek için en iyi hafta bu hafta. Yukarıdaki promptlardan birini kopyala, gerçekten zor bir işini ver ve farkı kendin gör.
Faydalı olduysa takip et: @doganmertai (Instagram · YouTube · TikTok).
Kaynaklar: Anthropic'in Fable 5 duyurusu, erişim askıya alma ve geri dönüş açıklamaları (anthropic.com/news) ve resmi "Prompting Claude Fable 5" rehberi (platform.claude.com). Promptların bir kısmı resmi rehberdeki bölümlerin Türkçe uyarlaması, bir kısmı toplulukta yaygın kullanılan kalıplardan derlendi. Erişim ve fiyat bilgileri 9 Temmuz 2026 tarihlidir; koşullar değişebilir. @doganmertai
