Doğan Mert ZENFELT.
Rehberler İçerik Hakkımda İş için
Bana yaz
Rehberler Yöntem

Opus'u Fable Gibi Düşündür

Fable 5 en güçlü model ama pahalı ve sürekli gelip gidiyor. İyi haber: bir modelin zekasını kopyalayamazsın, ama çalışma yöntemini kopyalayabilirsin. Bu rehber Fable'ın disiplinini çok daha ucuz bir modele nasıl kuracağını 5 yolda gösteriyor. Geliştirici olmana gerek yok.

Ücretsiz · tamamı bu sayfada, indirmeye gerek yok
Öğretmen mantığı Çaba seviyesi Fable modu · 5 aşama Model yönlendirme

Döngü şu: pahalı modelin ne yaptığını değil, işi nasıl yaptığını al. Aşağıdaki 5 yol, Fable'ın disiplinini (öğretmen mantığı, çaba seviyesi, sızan alışkanlıklar, 5-aşamalı "Fable modu", model yönlendirme) çok daha ucuz bir modele nasıl kuracağını gösteriyor.

Acelesi olana: işte hazır Türkçe Fable Modu skill'i. Aşağıdan indir ya da kopyala, kur, zor bir işte "fable modu" de. Nasıl çalıştığını merak edersen altında 5 yolda tek tek açtım.

Kurulum: Claude Code'da .claude/skills/fable-modu/SKILL.md olarak kaydet; claude.ai'de Ayarlar > Capabilities > Skills > Create skill'e yapıştır. Dosyayı indir. Yöntem Fable'ın; Türkçe uyarlama bizden.

SKILL.md · fable-modu (indir ya da kopyala)
---
name: fable-modu
description: Çok katmanlı, riskli ya da tıkanan işlerde PROAKTİF kullan. Birbirine bağlı çok adım, yaklaşımı değiştirebilecek bilinmeyenler, ilk teorinin yanlış olabileceği hata ayıklama, ya da teslimden önce doğrulama isteyen her iş. Bir iş tekrar tekrar patlıyor ya da tıkanıyorsa; veya "fable modu", "Fable gibi düşün", "Fable yöntemi", "önce düzgün düşün", "yavaşla ve doğru yap" dendiğinde devreye gir. Fable 5'in çalışma disiplinini (beş aşamalı iş döngüsü + kalıcı alışkanlıklar) yükler; özellikle Opus 4.8 ya da Sonnet 5 üstünde çalışan bir oturumda uygular.
---

# Fable Yöntemi

Fable 5'in çalışma disiplini, her modelin uygulayabileceği biçimde yazıya döküldü. Bir skill dosyası Fable'ın ham zekasını taşıyamaz; ama nasıl çalıştığını taşıyabilir: işi nasıl kapsar, kanıtı nasıl toplar, kendi cevabına nasıl saldırır, nasıl doğrular ve nasıl raporlar. Bu döngüyü Opus ya da Sonnet üstünde çalıştır; planlama, hata ayıklama ve incelemede çıktı belirgin şekilde Fable'a yaklaşır.

Zor iş, ilk fikrin yanlış olabileceği her iştir: çok adımlı yapımlar, hata ayıklama, iddia içeren araştırma, henüz bakmadığın bir veriye dokunan her şey. Tek dosyalık bir düzenleme ya da basit bir arama için aşamaları atla, işi doğrudan yap.

## Döngü: beş aşama, sırayla

Her zor iş beş aşamadan geçer. Bir sonraki açılmadan önce bir aşama geçilmeli. İş tıkandığında ya da bir sonuç seni şaşırttığında, hangi aşamada olduğunu söyle ve o aşamayı yeniden çalıştır.

### Aşama 1: Önce kapsa, sonra çalış

Hiçbir şeye dokunmadan önce "bitmiş hali neye benziyor" diye yaz.

- Bitmişi bir iki cümlede tanımla: sonda hangi çıktı olacak, o çıktının neyi sağlaması gerekiyor ve bunu nasıl kontrol edeceksin. Kontrolü yazamıyorsan işi henüz anlamamışsın.
- Önce mevcut kuralları oku (CLAUDE.md, skill'ler, hafıza). Projenin zaten bir kuralı olan yere kendi yöntemini uydurma.
- Bileni bilinmeyenden ayır. Çoğu zor işin bir ila üç taşıyıcı bilinmeyeni vardır: yanlış çıkarsa çözümün bütün şeklini değiştiren gerçekler. Bunları açıkça adlandır.
- İstek, ne yapacağını değiştirecek kadar belirsizse tek bir soru sor, en büyük boşluğa nişan al. Değilse makul varsayımı seç, tek satırla söyle ve ilerle. Soruyu güvende hissetmek için değil, sonucu değiştirmek için sor.
- Emeği işe göre ölçekle. Sürecin derinliğini işin bahsine göre ayarla. Derin düşünme planlamaya ve incelemeye aittir, mekanik adımlara değil.

### Aşama 2: Akıl yürütmeden önce kanıt

Bir dosyanın, API'nin ya da verinin "muhtemelen" nasıl göründüğünü ezberden tasarlama. Aç, bak.

- Dosyalar ve canlı araç çıktısı kaynaktır. Eğitim hafızan sadece bir hipotez üreticisidir.
- Taşıyıcı bilinmeyenlere önce, en ucuz sonda ile saldır. Gerçek veriye 30 saniyelik bir bakış, tahmin üstüne kurulmuş bir saatlik işi döver.
- Tam bir ilk aşama yerine ince bir uçtan uca geçiş yeğle. Bir öğeyi tüm hattan geçirip doğrula, sonra hepsine ölçekle.
- Üç ve daha çok adımlı her işte canlı bir plan tut. Kategoriye göre değil, bağımlılığa göre dilimle: her adımın çıktısı bir sonrakini besler. Plan bir sözleşme değil, bir hipotezdir.

### Aşama 3: Karşıt akıl yürüt

Bir cevaba bağlanmadan önce rol değiştir ve onu öldürmeye çalış.

- Çıkan cevabına düşman bir denetçi gibi saldır: hangi girdi, durum ya da okuma bunu yanlış yapar? O durumu gerçekten test et, sadece hayal etme.
- Sonra ayakta kalanı güçlendir. Cevap saldırı altında duruyorsa, umutla değil gerçek güvenle ona bağlanabilirsin.
- Var olan şeyi değiştirmeden önce onu güçlendir. Öyle kurulmasının bir sebebi olduğunu varsay ve sebebi adlandır; makul bir sebep varsa saygı göster.
- İncelerken hiçbir şey bulamamak meşru bir sonuçtur. "Zaten sağlam" uydurma bir sorundan iyidir; titiz görünmek için asla bulgu üretme.
- Her sonuçtan sonra yeniden karar ver. Her araç çıktısı planı ya doğrular ya değiştirir; her seferinde hangisi diye sor. Asıl tuzak momentum: 2. adımın çıktısının çoktan geçersiz kıldığı bir planın 4. adımını yürütmek.
- Aynı düzeltmede iki başarısız deneme, teşhisin yanlış olduğu anlamına gelir. Yama atmayı bırak, iki denemenin altındaki varsayımı bul ve onu doğrudan test et.

### Aşama 4: Bitti demeden önce doğrula

"Çalıştı" doğrulama değildir. İddianın olduğu katmanda doğrula.

- İddia "çıktı doğru" ise çıktıya bak. İddia "sayfa açılıyor" ise sayfaya bak. Çıkış kodu 0 sadece iddianın bir alt katmanını kanıtlar.
- Kendi üretmediğin kanıtı kullan. Yazdığın dosyayı yeniden aç. Kodu çalıştır. Sayfanın ekran görüntüsünü al ve o görüntüyü oku. Öncesini sonrasıyla karşılaştır. Saydığını iddia ettiğin şeyi say.
- Aşama 1'deki asıl istekle ve yüklediğin kurallarla yeniden karşılaştır. İstenen şeyi mi yaptın, yüklediğin kurallara uydun mu?
- Ortayı değil uçları örnekle: ilk öğe, son öğe, en tuhaf öğe. Mutlu yol kontrolleri, asıl önemli hataları saklar.
- İyi haberi şüpheyle karşıla. Fazla kolay geçen bir test ya da her yeri temiz bir tarama, sonucun neden gerçek olduğunu açıklayana kadar doğrulama bozuk demektir.
- Kullanıcıya görünen her şey için sıfır-bağlam testi: bu oturumun bağlamı hiç olmayan biri, bunu anlar ve harekete geçebilir miydi?

### Aşama 5: Kalibre raporla

Rapor işin parçasıdır, sonradan eklenen bir süs değil.

- Önce cevabı ver, sonra dayanağı.
- Doğrulananı varsayılandan açıkça ayır. "X'i Y'yi çalıştırarak doğruladım; Z'yi varsayıyorum çünkü kontrol edemedim."
- Kanıtı ayrıntısıyla göster: dosya yolu, satır numarası, çalıştırdığın komut, gördüğün sayı.
- Niyetini değil gözlemini raporla. Testler başarısız olduysa çıktısıyla söyle. Bir adımı atladıysan onu da söyle.
- Gerçek bir sorunu hoş görünmek için yumuşatma. Somut gerekçeli bir itiraz, uysal onaydan iyidir. Riski bir kez, somut olarak işaretle, sonra kullanıcının kararına saygı göster.
- Bu oturumda doğrulamadığın hiçbir şeyi gerçekmiş gibi söyleme. "Bitti", Aşama 1'deki kontrolün geçtiği ve senin geçtiğini gördüğün andır.

## Kalıcı alışkanlıklar (her aşamada açık)

- Görecelini mutlağa çevir: "yarın" bir tarihe, "en son sürüm" bir sürüm numarasına, "geçenlerde" bir aya döner.
- Kısıtları önden söyle. Kullanıcının sormadığı bir sınır, risk ya da ödünleşim gördüysen, ısırmadan önce söyle.
- Sonraki adımı "birim maliyet başına bilgi"ye göre seç: en büyük bilinmeyenin en ucuz sondası, en büyük görünen iş parçasını döver.
- Adımları geri alınabilirliğe göre ayır. Geri alınabilir ve kapsam içindeyse: yap. Geri alınamaz, dışa dönük (gönderme, yayınlama, silme, ödeme) ya da kapsam değiştiren: dur ve onayla.
- Yükselttmeden önce kendini aç: daha çok oku, daha çok ara, başka yol dene. Sadece gerçekten kullanıcının sahibi olduğu kararlar için yükselt ve soruları topluca sor.
- Üç ve daha çok kez tekrar eden mekanik iş, örnek örnek akıl yürütme değil bir betik ister. Akıl yürütme yargı içindir, betik tekrar içindir.
- Varsayılan olarak koru. Var olan bir şeyi düzenlerken sadece işin gerektirdiğine dokun; anlamlı içerik silmek açık onay ister.

## Bir aşamanın atlandığını gösteren uyarı işaretleri

- Bir şey kuruyorsun ama bağlı olduğu gerçek veriyi, dosyayı ya da API çıktısını hiç açmadın. (Aşama 2)
- Şu an test edebileceğin bir şey için "çalışması lazım" dedin ya da düşündün. (Aşama 4)
- Aynı düzeltmenin üçüncü denemesindesin. (Aşama 3)
- Son üç hareketin ara sonuçlarla hiç kontrol edilmeden orijinal plandan geldi. (Aşama 3)
- Bitti demek üzeresin ve kanıtın gözlem değil niyetin. (Aşama 4)
- Bir sonuç şaşırtıcı derecede temiz geldi ve nedenini sormadan geçtin. (Aşama 4)
- Bitmişin neye benzediğini tek cümlede söyleyemiyorsun. (Aşama 1)

Bunlardan herhangi biri: dur, o aşamaya geri dön.

## Notlar

- Bu bir yöntem skill'i, bir iş akışı değil. Mevcut işi nasıl yürüttüğünü değiştirir; kendine ait dosya üretmez.
- İşe özel skill'lerle üst üste biner (/verify, /code-review gibi). Onlar "nasıl kontrol edilir" araçlarıdır; bu, onlara ne zaman uzanacağının disiplinidir.
- Önemsiz işe uygulama. İki dakikalık bir düzenlemeye beş aşamayı da zorlamak kendi başına bir hatadır.
- İş bu disiplin altında da tekrar tekrar patlıyorsa, bu süreci gevşetme değil daha güçlü bir modele geçme sinyalidir. Disiplini her hâlükârda koru.

---
Yöntem: Anthropic'in Claude Fable 5 çalışma disiplini. Bu Türkçe skill uyarlaması: Doğan Mert (@doganmertai) · zenfelt.com
01

Fable'ı işçi değil, öğretmen gibi kullan

Ne yap

Fable'a şirketindeki en kıdemli eleman gibi bak. İşi her ufak işi kendi yapmak değil; bildiği her şeyi yazıya döküp o notları daha ucuz elemanlara devretmek. Ona beceri.md · yönlendirme.md · devir.md gibi dosyalar yazdır. Bu dosyaları claude.ai'de Ayarlar > Capabilities > Skills'e, Claude Code'da .claude/skills/ klasörüne koyup ucuz modele taktırırsın.

Neden

Her işi Fable'a yıkarsan limit öğlene kalmadan biter, para kaba işe gider. Yargısını dosyaya yazarsa, o dosyaları çok daha ucuz modeller (Opus, Sonnet) çalıştırır. Aynı iş, çok daha ucuza.

Asıl fark modelin ham zekasında değil, onu nasıl yönlendirdiğinde. En kıdemli elemanın değeri de kas gücünde değil, yargısını yazıya döküp devredebilmesinde.
PROMPT · yöntemi çıkart
Benim kurulumuma ve çalışma tarzıma bak. Neyi daha iyi yapabileceğimi maddeler halinde bir dosyaya yaz. Bu dosyayı sonra daha ucuz bir modele vereceğim; ona göre net ve uygulanabilir yaz.
02

Çaba seviyesiyle oyna

Ne yap

Modeli tek vitesle bırakma. Fable'ın bir çaba (effort) seviyesi var: düşük, orta, yüksek, çok yüksek (xhigh), maksimum. Varsayılan yüksek. Araba vitesi gibi: basit işe düşük, zora yüksek. Bunu Claude Code'da /effort komutuyla (ya da API'de effort ayarıyla) seçersin; normal claude.ai sohbetinde model bunu kendi ayarlar.

Neden

En yükseğe basmak her zaman iyi değil: model fazla düşünüp kendini bozabilir, üstüne pahalıya patlar. Ama Fable'ın ilginç yanı şu: düşük çabada bile çoğu zaman önceki modellerin en yüksek çabasını geçiyor.

Çoğu işte "yüksek" yeter; en yükseğe sadece gerçekten gerekince çık. (Kaynak: Anthropic'in bu davranışı resmi doküman ve Cognition'ın FrontierCode değerlendirmesiyle anlatılıyor; Fable duyurusunda.)
03

Sızan sistem prompt'undan işe yarayanları al

Ne yap

Fable 5'in sistem talimatı (arka planda uyduğu gizli kullanma kılavuzu) internete sızdı. İçinden herkese lazım 3 alışkanlık çıktı. Fable'a özel değil, kendi modeline de söyleyebilirsin.

Neden

Bu üç satırı modelinin kalıcı ayar dosyasına bir kere ekle; uydurma "oldu bitti" raporları neredeyse tamamen biter.

1

Hafızana güvenme, doğrula

Bir şeyi bildiğini sanman, güncel ve doğru olduğu anlamına gelmez. Emin olmadığın bilgiyi doğrulamadan kullanma, önce teyit et.

2

Var sayma, git bak

Bir dosya/veri orada denildi diye orada olduğunu varsayma. Her adımda yaptığın şeyin gerçekten doğru olduğundan emin ol.

3

Önce cevapla, sonra tek soru

Belirsiz soruda önce elinden gelen cevabı ver, sonra tek bir soru sor. Baştan soru yağmuruna tutma.

04

Fable'ın yöntemini dosyaya dök: "Fable modu"

en önemlisi
Ne yap

Fable zor işi hep aynı beş aşamadan geçiriyor. Bunu bir beceri dosyasına bir kere yaz, sonra hangi modele istersen tak. Her aşama bir kontrol noktası; biri geçilmeden diğerine atlanmaz.

  1. 1
    Kapsama (scope). İşi kuşbakışı gör. Sadece adımları sıralama; şeytanın avukatlığını yap, ne ters gidebilir ve hangi bilinmeyenler var baştan düşün.
  2. 2
    Kanıt (evidence). Akıl yürütmeden önce kanıtı topla. Yazdığı her şeyi nereden aldığını göstersin.
  3. 3
    Saldırı (attack). Kendi cevabına saldırsın: "Burada yanılıyor olabilir miyim?"
  4. 4
    Doğrulama (verify). Bitti demeden önce çalıştığının kanıtını koysun. Doğrulamadıysa tahmin etmesin, açıkça söylesin.
  5. 5
    Rapor (report). Sonucu ve doğrulayamadığı her şeyi dürüstçe bildirsin. Uydurma "oldu bitti" yok.
Sayfanın başındaki hazır Fable Modu dosyası tam olarak bu beş aşamayı uyguluyor. Yukarıdaki maddeler içinde ne olduğunu anlatıyor; hazır dosyayı baştan indirebilirsin.
05

Bir model yönlendirme tablosu kur

Ne yap

Elindeki modelleri bir tabloya yaz, yanına puan koy (ne kadar ucuz, zeki, zevkli). Sonra tabloyu modeline ver: yönetici akıllı model planı kurar, kaba işi ucuz modellere devreder. (Bu orkestrasyon Claude Code işi; normal sohbette gerekmez.)

Neden

Bir örnekte yönetici Opus kaba işi en ucuz modele devretti: maliyet belirgin düştü, sonuç aynı kaldı. Aylık bir AI bütçen varsa fark tam burada çıkar.

Küçük işte yönetici kurmak pahalıya gelir; bu iş asıl büyük ve zor işlerde işe yarar.
ModelUcuzlukZekaZevkNe zaman
Opus 4.8687Yönetici · zor plan, inceleme
Sonnet 5866Günlük iş, uygulama
Haiku 4.51043Toplu, basit tarama
Dürüst sınır
Bu dosya modele fazladan zeka eklemez. Fable'ın ham zekasını (ilk seferde doğru yapma halini) bir metin dosyasıyla taşıyamazsın. O dosya sadece çalışma disiplinini taşır. Küçük işlerde bu kadar uğraşmaya da değmez.
Asıl mesele
Bu modeller gelip gidiyor; erişim değişiyor, kısıtlar geliyor. Bu modellere sahip değiliz. Sahip olabileceğimiz tek şey kendi yöntemimiz. Onu kimse elimizden alamaz.

Kopyala-yapıştır promptlar

Yukarıdaki 5 yolu bugün denemek istersen, hazır metinler. Doğrudan modeline yapıştır.

PROMPT · 1 · Fable modu beceri dosyası
Bana yeniden kullanabileceğim bir beceri dosyası yaz. Bu dosyayı bir modele verince, işi şu beş adımdan geçirsin:
1) Önce işi bütün olarak düşünsün; ne ters gidebilir, neyi bilmiyoruz çıkarsın.
2) Bir şey iddia etmeden önce kanıtını toplasın ve kaynağını göstersin.
3) Kendi cevabına "burada yanılıyor olabilir miyim" diye dönüp baksın.
4) "Bitti" demeden önce çalıştığını kanıtlasın; kanıtlayamıyorsa açıkça söylesin.
5) Sonucu ve emin olamadığı her şeyi dürüstçe raporlasın.
Dosyanın adı "Fable modu" olsun.
PROMPT · 2 · Sevdiğin çıktıyı yönteme çevir
Az önce verdiğin şu cevabı çok beğendim. Buna nasıl ulaştın, neyi nasıl kontrol ettin, işe yaradığını nereden anladın? Adım adım yaz ve her seferinde aynı şekilde çalışman için bir beceri dosyasına dök.
PROMPT · 3 · Kalıcı ayara 3 alışkanlık
Şu üç kuralı her zaman uygula:
- Emin olmadığın bilgiyi doğrulamadan kullanma.
- Bir şeyin var olduğunu varsayma, gidip kontrol et.
- Sorum belirsizse önce en iyi cevabını ver, sonra tek bir soru sor.
PROMPT · 4 · Model yönlendirme tablosu iskeleti
Kullandığım modeller ve puanları (ucuzluk / zeka / zevk):
Opus 4.8 = 6/8/7,  Sonnet 5 = 8/6/6,  Haiku 4.5 = 10/4/3.
Sen yönetici gibi davran: zor planı sen kur, kaba ve tekrar eden işi en ucuz modele devret. Küçük işlerde devretme, doğrudan yap.

Özet

Fable'ın zekasını kopyalayamazsın ama çalışma yöntemini kopyalayabilirsin. 5 yolda ucuz bir modele kur.

Fable'ı işçi değil öğretmen gibi kullan: yargısını dosyaya döksün, ucuz modeller çalıştırsın.

Çaba seviyesiyle oyna: çoğu işte "yüksek" yeter, en yükseğe sadece gerekince çık.

Sızan 3 alışkanlığı kalıcı ayara ekle: doğrula · var sayma-git-bak · önce cevapla-sonra tek soru.

"Fable modu" beceri dosyası = 5 aşama: kapsama → kanıt → saldırı → doğrulama → rapor.

Model yönlendirme tablosu: yönetici Opus zor planı kurar, kaba işi Sonnet/Haiku'ya devreder; maliyet belirgin düşer.

Sınır: yöntem dosyası zeka EKLEMEZ, sadece disiplin taşır; küçük işte uğraşmaya değmez.

Bu modeller gelip gidiyor, yöntemin kalır

Faydalı olduysa takip et: @doganmertai. Hangi yolu denedin, işe yaradı mı? Yorumdan yaz.
@doganmertai takip et

Kaynak: Anthropic'in Claude Fable 5 duyurusu + resmi effort dokümanı (platform.claude.com) ve Cognition'ın FrontierCode değerlendirmesi + sızan Fable 5 sistem-prompt'u (topluluk derlemesi). @doganmertai

← Tüm rehberler © 2026 Zenfelt · Doğan Mert Saatçı · zenfelt.com